Co powinieneś wiedzieć o OPOPP?
Podstawa prawna naszego działania: • Obowiązek wykonywania tych zadań – tj. wypracowania standardów ochrony ofiar, zwiększenia dostępu ofiar do wymiaru sprawiedliwości, realizacji praw ofiar do wynagrodzeń za szkody, a przede wszystkim: zapewnienie poszkodowanym dostępu do specjalistycznych porad, w ramach działań ochronnych – wynika ze zobowiązania Polski, jako kraju członkowskiego Unii Europejskiej. Zobowiązanie te, znajdują wyraz w Decyzji Ramowej Rady, z dnia 15 marca 2001 o pozycji ofiar w postępowaniu karnym. • Umowa między PZO PCK a MS: DWOiPV524-16A/08 na tworzenie Ośrodka Pomocy dla Osób Poszkodowanych Przestępstwem na terenie województwa pomorskiego
Jakie działania podejmiemy, w związku z tym: 1. PORADY i OCHRONA OFIAR. zwiększenie dostępu do, dotychczas oferowanych świadczeń – psychologicznych i prawnych - w naszym ośrodku; 2. SIEĆ. podjęcie współpracy z innymi podmiotami, na terenie całego województwa pomorskiego, dążąc do stworzenia sieciowego zaplecza („rzeczników zmiany”), przynajmniej w kilku ośrodkach powiatowych naszego województwa – będziemy proponować tworzenie „filii” organizacjom z terenu województwa; 3. NIEBIESKIE LABORATORIUM. organizacja wspólnej platformy wymiany doświadczeń pomiędzy realizatorami działań, łącząc działania „Sieci Pomocy Ofiarom Przestępstw” z działaniami „Niebieskiej Sieci” i innych organizacji – to jest miejsce na działania w ramach innego projektu, pt. „Niebieskie Laboratorium”; 4. INFOLINIA. uruchomienie dodatkowej infolinii (0-801) zwiększając w ten sposób dostęp do informacji na temat praw ofiar i dostępnych działań ochronnych; 5. NIEBIESKIE LABORATORIUM. organizacja konsultacji specjalistycznych (seksuologiczne, psychiatryczne, in.) i superwizyjnych dla podmiotów oferujących pomoc w w/w zakresie („Niebieskie Laboratorium”); 6. OPIEKUN OFIARY. organizacja i koordynacja działania grupy „opiekunów ofiary” – wolontariuszy towarzyszących poszkodowanym w przeżywaniu traumy i powrocie do równowagi; 7. DYZURY. stworzenie nowej formuły wspierania poszkodowanych, np. udzielania konsultacji o charakterze socjalnym, edukacyjnym, obywatelskim, 8. BADANIA i PROMOCJA. prowadzenie działań pozwalających lepiej poznać zjawisko, problem i związane z promocją „dobrych praktyk” i sprawdzonych rozwiązań z dziedziny ochrony ofiar, m.in. wykorzystując doświadczenia wszystkich ośrodków działających w Polsce i Europie (w ramach sieci „Victims Suport Europe”).

Sieć pomocy ofiarom przestępstw
Osoba pokrzywdzona - definicja
Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 lit. (a) Decyzji Ramowej Rady Unii Europejskiej 2001/220/WSiSW z dnia 15 marca 2001 r. za pokrzywdzonego uważa się osobę fizyczną, która doznała krzywdy, włączając w to uszkodzenia ciała lub szkodę psychiczną, cierpienie emocjonalne lub stratę ekonomiczną, spowodowane bezpośrednio przez działania lub zaniechania stanowiące naruszenie prawa karnego Państwa Członkowskiego. Definicja pokrzywdzonego została także umieszczona w art. 49 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 97, nr 89, poz. 555) jednakże jest ona zbyt szeroka, albowiem w poczet pokrzywdzonych zalicza także osoby prawne, instytucje państwowe, samorządowe lub społeczne choćby nie posiadały osobowości prawnej oraz zakład ubezpieczeń. Podmioty wymienione w art. 49 k.p.k. poza osobami fizycznymi wyłączone są spod działania Sieci Pomocy Ofiarom Przestępstw, albowiem w zakresie swoich praw i obowiązków reprezentowane są przez profesjonalne podmioty świadczące pomoc prawną.

Regulacje prawne sieci

Podstawowym obowiązkiem państwa jest stworzenie warunków gwarantujących rzeczywistą ochronę każdego człowieka przed zachowaniami naruszającymi jego prawnie chronione dobra. Osiągnięcie tych celów następuje jednak nie z chwilą ustanowienia odpowiednich norm prawnych, ale po ich skutecznym zastosowaniu i pod warunkiem konsekwentnego przestrzegania. Państwo stoi na straży porządku i bezpieczeństwa publicznego przede wszystkim poprzez realizację działań zapobiegających popełnianiu przestępstw. Obowiązkiem państwa jest podejmowanie działań mających na celu przywrócenie naruszonego w wyniku przestępstwa porządku i bezpieczeństwa publicznego. Do niedawna osoba pokrzywdzona przestępstwem była niedostatecznie dostrzegana przez społeczeństwo, a zwłaszcza organy ścigania. Każdy dokonany czyn przestępny rozpatrywany był przez wymiar sprawiedliwości w kierunku ustalenia sprawcy, wymierzenia kary i przywrócenia porządku prawnego. Pokrzywdzony postrzegany był jedynie jako źródło dowodu, a realizację roszczeń odszkodowawczych traktowano jako prywatną sprawę pokrzywdzonego. Pokrzywdzony był zatem nie tylko ofiarą przestępstwa ale przede wszystkim jego następstw, które często sprowadzały się do emocjonalnej izolacji, nierzadko także ostracyzmu społecznego. Dokonując analiz dokonywanych przestępstw zaczęto dostrzegać, że ich ofiary dosięga wiktymizacja pierwotna, tj. skutki będące bezpośrednim następstwem przestępstwa, uszkodzenie ciała, okradzenie, okaleczenie, śmierć oraz wiktymizacja wtórna rozumiana jako zjawisko wynikające z przysparzania ofierze dodatkowych cierpień i stresów przez niewłaściwe jej traktowanie tak przez najbliższe otoczenie jak i aparat ścigania oraz wymiar sprawiedliwości. Potrzeba stworzenia kompleksowego programu pomocowego wynika z potrzeb społeczeństwa oraz przepisów prawa polskiego, w tym zwłaszcza Konstytucji RP, ale także z zaleceń wypracowanych przez społeczność międzynarodową, kształtujących politykę postępowania z pokrzywdzonymi, w tym zwłaszcza Decyzji Ramowej Rady Unii Europejskiej 2001/220/WSiSW z dnia 15 marca 2001 r. w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym. Zgodnie z art. 13 cyt. Decyzji, Państwa Członkowskie mają za zadanie stworzenie systemu pomocy ofiarom przestępstw, który zapewni im pomoc zarówno na wstępnym, jak i późniejszym etapie postępowania. System ten mają tworzyć zarówno służby publiczne, jak i uznawane oraz finansowane organizacje pozarządowe, które bezpłatnie wspierają pokrzywdzonych przestępstwami i działając w odpowiednich warunkach uzupełniają działania Państwa w tym zakresie. Działając w oparciu o wytyczne Decyzji Ramowej Rady Unii Europejskiej 2001/220/WSiSW z dnia 15 marca 2001 r., oraz m.in. Zaleceń Rady Europy z 1985 r. Nr R (85)11 w sprawie pozycji ofiary w prawie karny i Zaleceń Nr R (85)21 w sprawie zapobiegania wiktymizacji i pomocy dla ofiar przestępstw Ministerstwo Sprawiedliwości zawarło z Komisją Europejską umowę o dofinansowanie projektu pod nazwą Sieć Pomocy Ofiarom Przestępstw. U podłoża powstania Sieci Pomocy Ofiarom Przestępstw legła idea stworzenia spójnego systemu pomocy pokrzywdzonym przestępstwem, uwzględniającego wszelkie kategorie pokrzywdzonych. Budowa Sieci Pomocy Ofiarom Przestępstw polega na wykorzystaniu zasobów i bazy lokalowej ośrodków działających w ramach pomocy prawnej, psychologicznej i społecznej do budowy systemu wspierania pokrzywdzonych, opartego na interdyscyplinarnych działaniach wymiaru sprawiedliwości, organów ścigania, służb społecznych, medycznych, edukacyjnych i organizacji pozarządowych. Głównym celem tworzenia Sieci jest nawiązanie współpracy interdyscyplinarnej pomiędzy instytucjami zajmującymi się pomocą ofierze i przywróceniem jej do stanu emocjonalnego sprzed popełnienia przestępstwa. Aby osiągnąć pozytywne efekty należy ofierze ułatwić dostęp do specjalistów z różnych dziedzin. Potrzeby pokrzywdzonych powinny być rozważone w sposób interdyscyplinarny w celu uniknięcia częściowych bądź niespójnych rozwiązań, mogących doprowadzić do powtórnej wiktymizacji. Zakończenie postępowania nie kończy jego problemów wynikających ze skutków przestępstwa. Dlatego też w realizacji pomocy pokrzywdzonym przestępstwem powinny uczestniczyć zarówno instytucje samorządu lokalnego jak i organizacje pozarządowe działające w środowiskach lokalnych. Interdyscyplinarność tworzonego systemu wymusza współpracę m.in. pomiędzy instytucjami wojewódzkimi, samorządowymi, wymiarem sprawiedliwości, policją, przedstawicielami kościołów oraz innymi instytucjami powołanymi w celu niesienia pomocy pokrzywdzonym. Podstawowym ogniwem Sieci Pomocy Ofiarom Przestępstw są Ośrodki Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem działające na terenie całego kraju. Początkowo tworzy się 16 ośrodków. Ich działanie do kwietnia 2010 r. finansowane jest ze środków unijnych, których bezpośrednim beneficjentem jest Ministerstwo Sprawiedliwości. Dalsze finansowanie może odbywać się z innych źródeł, w tym ze środków projektowanego Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.